کارتن سازیها برای تولید کارتن از مواد اولیهای مانند ورق کارتن، چسب کارتنسازی، رنگ جهت چاپ روی کارتن دستگاه کارتن سازی، تمسه برای بستهبندی نهایی و دیگر موارد مرتبط استفاده میکنند. ابهامات زیادی در مورد این موضوعات وجود دارد که قصد داریم در ادامه اطلاعاتی درباره انواع ورق کارتن، دستگاه کارتنسازی و ویژگیهای کلی آنها ارائه دهیم. برای موارد دیگر، مانند چسبها، رنگها و تمسهها، به مقالات جداگانه مرتبط این سایت مراجعه کنید.
جدول محتوا
ورق کارتن چیست؟
ورقکارتن، که در صنعت به آن شیت کارتن گفته میشود، یکی از اصلیترین مواد مورد استفاده در ساخت کارتنهای بستهبندی است. این ورقهای چندلایه با ویژگیها و مدلهای متفاوت، نقش حیاتی در تولید جعبهها و بستهبندیهای مقاوم و متنوع دارند.
خرید دستگاه کارتن سازی برای فرایند کارتن سازی و ساخت کارتن های بسته بندی شاید جز جدانشدنی از برنامه ریزی کاری باشه ولی قطعا محصول کار همان کارتن مورد نیاز اولیه جهت تولید است که حتما باید با آن کاملا آشنا باشید.
در صنعت کارتنسازی، انواع مختلفی از ورقهای کارتن وجود دارد که بر اساس نوع مواد اولیه و کاربرد نهایی، تولید میشوند. برای مثال، ممکن است ورقهای کارتن با مقاومت بالا برای جعبههای حمل و نقل سنگین مورد استفاده قرار بگیرند، یا ورقهای نازک و منعطفتر برای جعبههای سبک و طراحیهای خاص.
در انتخاب انواع ورق کارتن، نکاتی مانند مقاومت در برابر فشار، استحکام در برابر رطوبت، ظاهر سطح و قابلیت چاپ اهمیت دارد؛ چرا که این عوامل تأثیر مستقیم بر کیفیت نهایی بستهبندی و کارتنهای تولید شده دارند.
بنابراین، کارتن سازهای محترم نیاز است برای حفظ راندمان کاری و خریداری مواد اولیه برای کارخانه کارتن سازی خود برای خوراک کاری دستگاه کارتنسازی، چاپ کارتن و برش کارتن، شناخت مدلها و انواع ورقها اهمیت ویژهای بدهند.
در نهایت برای راه اندازی کارخانه کارتنسازی موفق، و آگاهی کامل از مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز حیاتی است، استفاده از دستگاه کارتنسازی پیشرفته و مواد اولیه باکیفیت، کلید دستیابی به محصولات با کیفیت و رقابتی در این صنعت است.
درآمد حدودی کارتن سازی
اگر درحال بررسی تاسیس کارخانه کارتن سازی هستید، پیشنهاد میکنم حتما مقاله درآمد کارتن سازی را بررسی کنید که با ذکر مثال واقعی و شفاف به تشریح هزینه ها و درآمد کارتن سازی پرداختیم.
انواع ورقکارتن کدامند و چه ویژگیهایی دارند؟
ورقهای کارتنسازی بر اساس تعداد لایههایی که در ساخت آنها به کار رفته است، دستهبندی میشوند. هر کدام از این انواع، کاربردها و ویژگیهای خاص خود را دارند که در صنعت کارتنسازی و تولید بستهبندی نقش مهمی ایفا میکنند.
1. ورقکارتن سینگل فیس (دو لایه)
این نوع ورق، شامل دو لایه است که کمترین استحکام و مقاومت را دارد، اما در برخی شرایط خاص و با هدف صرفهجویی در هزینهها و مواد اولیه، میتواند گزینه مناسبی باشد. سینگل فیس برای تولید جعبههای سبک و کارتنهای موقت کاربرد دارد و مقرون به صرفه است.
2. ورقکارتن سه لایه
این نوع، از یک لایه فلوت و دو لایه مسطح تشکیل شده است. انواع مختلفی دارد از جمله: لاینر، کرافت، شبه کرافت، تاپ وایت. این ورق نسبت به سینگل فیس، مقاومت بیشتری دارد، اما از ورقهای پنجلایه ضعیفتر است. معمولاً در ساخت کارتن پستی، جعبه کفش و بستههای سبک حمل و نقل استفاده میشود، زیرا وزن قابل تحمل و انعطاف خوبی دارد و برای بستهبندیهایی با وزن حدود ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم مناسب است.
3. ورقکارتن چهار لایه
این نوع از دو لاینر و دو فلوت تشکیل شده است که به صورت یکی درمیان قرار دارند: لاینر-فلوت-لاینر-فلوت. اگر در ساخت جعبههای کارتن از این ورق استفاده شود، نیاز به لمینت دارد که باعث افزایش مقاومت و استحکام کلی میشود. در نتیجه، این نوع ورق، گزینهای مقاوم برای کارتنهای سنگین و حمل و نقل محصولات حساس است.
4. ورقکارتن پنج لایه
این ورق، به عنوان یکی از پرفروشترین انواع برای تولید پکبستهبندی شناخته میشود. با افزایش لایهها، مقاومت، استحکام و دوام آن افزایش پیدا میکند. معمولاً برای جعبههایی که وزن بین ۱۵ تا ۴۵ کیلوگرم را تحمل میکنند، از ورقهای پنجلایه استفاده میشود و برای بستهبندی محصولات سنگین مانند لوازم خانگی، بسیار مناسب است.
5. ورقکارتن هفت لایه
این نوع، بیشتر در موارد خاص و برای کاربردهای سنگین و حساس تولید میشود، مانند بستهبندی یخچال فریزر یا لوازم خانگی سنگین. هزینه تولید این ورق بیشتر است و نسبت به سایر انواع، مقاومت و استحکام بینظیری دارد، اما استفاده از آن محدود به نیازهای خاص است.

ورق کارتن به ترتیب نوع A فلوت تا E فلوت
در صنعت کارتنسازی، نوع فلوت یکی از مهمترین عوامل در تعیین ویژگیها و کاربردهای ورق کارتن است. فلوتها بر اساس ضخامت و مقاومت، دستهبندی میشوند و هر کدام در بخشهای خاصی از بستهبندی مورد استفاده قرار میگیرند.
1. فلوت نوع A
این فلوت، ضخیمترین نوع است و بیشترین ضخامت را در میان فلوتها دارد. به عنوان ضربهگیر قوی و مناسب برای محصولات حساس، مانند کارترن تلویزیون و موارد مشابه، استفاده میشود. ویژگی اصلی آن، مقاومت عالی در برابر ضربه و فشار است.
2. فلوت نوع B
در رتبه دوم از نظر ضخامت قرار دارد و بیشتر برای ساخت کارتنهای بستهبندی بزرگ و شکستنی کاربرد دارد. این فلوت، به دلیل ضخامت مناسب، گزینه ایدهآل برای بستهبندیهایی است که نیاز به استحکام بالا در کنار وزن نسبتا سبک دارند.
3. فلوت نوع C
ضخامت آن، نسبت به فلوتهای A و B، کمتر است ولی در عین حال، از نظر مقاومت، بسیار مناسب است. تقریباً 80% از کارتنهای بستهبندی در جهان از این نوع فلوت استفاده میکنند، زیرا تعادل خوبی بین مقاومت و هزینه دارد.
4. فلوت نوع E
این نوع فلوت، حدود یک چهارم ضخامت فلوت نوع C دارد و برای بستهبندی مواد غذایی و محصولاتی با حساسیت بالا، مثل جعبه پیتزا و نوشیدنیها، بسیار مناسب است. این فلوت، بیشتر در جعبههای پکیج و مواد غذایی کاربرد دارد.
لایههای مختلف کارتن از فلوت و لاینر
ورقکارتن متشکل از لایههای مختلف است که به دو دسته لایه مسطح و لایه فلوت تقسیم میشوند. برای مثال یک ورقکارتن سه لایه متشکل از دو لایه مسطح است که یک لایه فلوت را احاطه کردهاند.
فلوت چیست؟
در ورقهای کارتنسازی، فلوت به یک لایه موجدار و محدب اشاره دارد که در میان لایههای مسطح و صاف قرار گرفته است. این لایه موجدار، با توجه به تعداد، ارتفاع و ضخامت موجها، نقش کلیدی در افزایش مقاومت، استحکام و انعطافپذیری ورق کارتن ایفا میکند.
بر اساس تعداد کنگرهها و ویژگیهای موج، فلوتها به انواع مختلفی از جمله A، B، C، E، F تقسیم میشوند. این دستهبندی بر اساس ارتفاع، تعداد موجها و کیفیت هر متر مربع از ورق است که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند:

نکات مهم در هنگام سفارش ورق کارتن
کیفیت و استحکام ورق کارتن سازی به عوامل متعددی وابسته است، اما مهمترین عامل، تعداد لایههای کارتن است. هر چه تعداد لایههای ورق بیشتر باشد، میزان استحکام و دوام آن نیز افزایش مییابد؛ بنابراین، برای انتخاب بهترین نوع ورق، باید نوع محصول و میزان حساسیت آن را در نظر گرفت.
نکات قابل توجه هنگام سفارش:
- تعداد لایههای کارتن:
هر چه لایههای بیشتری در ساخت ورق به کار رفته باشد، ورق مقاومتر و مقاوم در برابر ضربه، فشار و آسیبهای فیزیکی است. این نکته مهم است، مخصوصاً برای محصولات شکننده و حساس. - کاربرد و نوع محصول:
بستهبندی محصولات حساس و شکننده نیازمند ورقهایی با استحکام بالا و تعداد لایههای بیشتر است. در حالی که برای محصولات سبک و مقاوم، ورقهای با لایه کمتر کافی است. - نوع مواد و حساسیت محصول:
بستهبندی باید بر اساس نوع کالا و میزان حساسیت آن انتخاب شود تا از بهترین نوع ورق و ضخامت مناسب بهرهبرداری گردد.
نگاهی به تاریخچه پیدایش کاغذ و کارتن
در کنار نکات فنی، نگاهی تاریخی نیز خالی از لطف نیست. اگرچه مصریان باستان مستقیماً کارتنسازی نمیکردند، اما از حدود ۲ هزار سال قبل از میلاد، از گیاه پاپیروس، که نوعی نی است، کاغذ اولیه ساخته بودند. این ورقههای پاپیروس، که در زبان انگلیسی «Paper» نامیده میشوند، یکی از قدیمیترین منابع نوشتاری بشر محسوب میشوند.
مصریها، ساقههای پاپیروس را به صورت نوارهای باریک برش میدادند، کنار هم میگذاشتند و در آفتاب خشک میکردند تا ورقههای نازکی شکل گیرد که مشابه کاغذهای امروزی است. این ورقهها، که در مآخذ قدیمی «قرطاس» خوانده میشدند، نقش مهمی در تاریخ نوشتار و انتقال دانش داشتند.
تاریخچه کاغذ ایران
حدود ۱۵۰۰ سال پیش زمانی که کارگران چینی که سال ۷۵۱ به دست ایرانیان اسیر شدند، این فن را با استفاده از کتان و شاهدانه، به مردم سمرقند آموختند و بعدها توسط مسلمانان در بغداد، دمشق و حتی مراکش و اسپانیا متداول شد. اولین کارخانه کاغذسازی، سال ۱۱۵۴ در اسپانیا و اولین آسیاب تهیه پودر چوب، سال ۱۱۹۰ در فرانسه تأسیس شده بود.
اولین حضور کاغذ در صنعت کاغذسازی که زمینه ساز کارتنسازی هم شاید بود، اولین بار با تأسیس کارخانه مقواسازی و با استفاده از کاغذهای باطله از سال ۱۳۱۳ شمسی در کرج شروع شد.

اصول ساخت کاغذ
اصول ساخت کاغذ در تمامی انواعی که با ماشین تولید میشوند، یکسان است. اما ویژگیهایی که در هر نوع کاغذ منظور است، بسته به کاربرد و مصرف آن متفاوت است و در فرآیند تولید به دست میآید. به طور کلی، هر کارخانه کاغذسازی برای تولید نوع خاصی از کاغذ طراحی شده است. برای نمونه، یک کارخانه ممکن است تنها از خمیر مکانیکی استفاده کند، در حالی که کارخانه دیگر ممکن است از خمیر شیمیایی بهره ببرد. بنابراین، کاغذهای تولید شده در کارخانههای مختلف، بر اساس نوع خمیر مصرفی تفاوت دارند.
در قرن اخیر، با پیشرفت تکنولوژی در صنعت کارتنسازی و همچنین اهمیت مسایل زیستمحیطی، تولیدکنندگان صنایع مختلف ترجیح میدهند که از بستهبندیهای کاغذی و مقوایی استفاده کنند. این نوع بستهبندیها به دلایل متعددی چون انعطافپذیری، هزینه پایین، امنیت مناسب و سازگاری با محیط زیست، گزینهای مطمئن و مناسب به شمار میروند.
با توجه به شرایط خاص اقتصادی در ایران، محدودیتهایی در واردات و توزیع انواع مختلف کاغذ وجود دارد. این محدودیتها باعث شده است که تنها تعداد محدودی از انواع کاغذهای موجود در بازار داخلی و خارجی با گراماژهای متنوع در دسترس باشد. به همین دلیل، تولیدکنندگان و مصرفکنندگان باید گزینههای موجود را با دقت انتخاب کنند. در ادامه، به طور خلاصه، انواع کاغذهای پرکاربرد که در بازار وجود دارند، معرفی میشوند.
در انتخاب کاغذ و مقوای مناسب برای بستهبندی محصولات، لازم است موارد متعددی مورد توجه قرار گیرد، از جمله:
- نوع محصول
- استحکام و مقاومت بستهبندی
- بهداشتی بودن مواد بستهبندی
- روشهای تکمیلی مانند برجستهسازی، سلفون، طلاکوبی و دیگر عملیات چاپ و تزئینات
- صرفه اقتصادی
- نوع چاپ مورد استفاده در روی کارتن یا بستهبندی
این موارد کمک میکند تا بستهبندی مناسبتر و کاربردیتر انتخاب شود و از کیفیت و کارایی مطلوب برخوردار باشد.
به همین دلیل برای دستیابی به یک بستهبندی بینقص و کامل، شناخت انواع کاغذها و مقواها حائز اهمیت است. همچنین نوع کاغذ و مقوا بر هزینههای چاپ نیز بسیار تاثیرگذار می باشد.
روش و مراحل ساخت ورق کاغذ در کارخانه
در صنعت کارخانه کارتنسازی، نخستین مرحله تولید ورق کاغذ، تهیه مواد اولیه است. به طور معمول، در فرآیند کاغذسازی، از چوب درختان با کیفیت بالا استفاده میشود. در این مرحله، درختان پس از قطع کردن، با دستگاههای ویژه خرد میشوند. تکههای کوچک چوب به کمک دستگاههای پیشرفته، به صورت پودر یا خمیر سلولزی تبدیل میشوند.
در ادامه، این خمیر با مواد شیمیایی مختلف مانند سود، سولفات یا سولفیت و مقدار زیادی آب داغ مخلوط میشود تا خمیر نهایی تشکیل گردد. این مرحله، بخش مهمی از عملیات در راهاندازی کارخانه کارتنسازی است که باید با دقت انجام شود.
سپس، خمیر روی توریهای فلزی قرار میگیرد تا آب اضافی آن جدا شود. پس از عبور از چندین غلطک، آب کمکم خارج و خمیر به شکل ورقههای نازک در میآید. این ورقهها در دستگاههای بزرگ با بیش از ۱۰۰ غلطک داغ، خشک میشوند و به صورت ورق کاغذ در میآیند. در این بخش، کاربرد دستگاه کارتنسازی اهمیت ویژهای دارد، چون عملیات نهایی شکلدهی و برش ورقهها انجام میشود.
در پایان، با استفاده از سنسورهای پیشرفته، ضخامت و یکنواختی کاغذ کنترل میشود. اگر مشخصات فنی مانند ضخامت، میزان آب و عدم وجود سوراخها در حد استاندارد باشد، ورق کاغذ آماده برش و ارسال به بازار است.
در تولید انواع کاغذهای خاص، مواد افزودنی همچون نشاسته، رزین، پنبه، خاک چینی و نرمکنندهها به مواد اولیه اضافه میشود تا خواص نهایی کاغذ مانند نرمی، سفیدی، مقاومت و ضدآب بودن آن بهبود یابد.
در مقایسه هزینه، هزینه تأمین مواد اولیه برای تولید یک تن خمیرکاغذ از تنه درختان حدود ده برابر هزینه آن از باگاس نیشکر است. استفاده از باگاس، که زباله نیشکر است، هم برای محیط زیست مفید است و هم منبعی اقتصادی برای کارخانه کارتنسازی محسوب میشود، چراکه جلوگیری از نابودی جنگلها و کاهش تخریب اکوسیستمها اهمیت بالایی دارد.
انواع کاغذ در صنایع کارتن سازی و بسته بندی
کاغذ یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین متریالهای در صنعت کارتنسازی و بسته بندی است که قابلیت انعطاف بالایی دارد. امروزه، گسترهی وسیعی از انواع کاغذ و مقوا برای تولید بستههای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. این تنوع به دلیل مزایای زیست محیطی، انعطافپذیری بالا، صرفهی اقتصادی، حفاظت از محتوا و تبلیغات موثر است
در انتخاب نوع کاغذ یا مقوا برای بستهبندی، باید به مواردی مانند استحکام، هزینه، بهداشتی بودن، عملیات تکمیلی (مثل طلاکوب، برجستهسازی، یووی، سلفون) و نوع چاپ توجه کرد. این عوامل کمک میکنند تا محصول با بهترین بستهبندی به بازار عرضه شود.
اکنون به بررسی رایجترین انواع کاغذ و مقوا در صنعت کارتنسازی و بستهبندی میپردازیم:
- کاغذ تحریر: مناسب برای بستههای مطلوب و چاپهای دقیق
- مقوای گلاسه: برای بستهبندیهای با سطح براق و جذاب، مناسب برای کارهای تبلیغاتی
- مقوای پشت طوسی و پشت سفید: در تولید جعبههای کتانی و بستهبندیهای مقاوم
- صنعتی کرافت: برای بستهبندیهای مقاوم، محکم و اقتصادی
- کاغذ روزنامه: غالباً در بستهبندیهای موقت و به عنوان لایه محافظ
- مقوای ایندل برد: برای ساخت جعبههای محکم و بادوام
انتخاب هر یک از این نوع کاغذها و مقواها بر اساس نیازهای خاص محصول و نوع بستهبندی انجام میگیرد. در نتیجه، با شناخت این انواع کاغذ در صنایع کارتنسازی و بسته بندی، میتوان بهترین تصمیم را برای حفاظت، تبلیغات و جلب توجه مشتریان اتخاذ نمود.
کاغذ بازیافت ایرانی
همانطور که از نام این نوع کاغذ پیداست، نتیجه بازیافت انواع کاغذ و مقوا در کشور تولید میشود. در رنگهای مختلف برای تولید انواع کارتن بسته بندی استفاده میشود، به دلیل قیمت نسبتا پایین کاغذ بازیافت ایرانی با استفاده از این کاغذ می توان کارتن های با قیمت مناسب تولید کرد.
کاغذ مازندران
این نوع کاغذ بطور خاص در لایه فلوت ورق کارتن های ۵ لایه و سه لایه استفاده میگردد که بر حسب میزان چوب مصرفی در تولید کاغذ در گراماژ متفاوت به شرکتهای ورق سازی و همینطور به کارخانه های کارتن سازی ارائه میگردد و از استحکام بالایی برخوردار میباشد.
کاغذ لاینر
کاغذ لاینر، که در داخل کشور تولید میشود، نوعی کاغذ طلایی است که در ساخت لایههای رویه یا داخلی کارتن بستهبندی کاربرد دارد. این نوع کاغذ براساس نیاز محصول، در قسمتهای مختلف کارتن به کار میرود تا استحکام و زیبایی آن را تأمین کند. کاغذ لاینر دارای استحکام متوسط است که برای بیشتر فضاهای بستهبندی مناسب است. کارخانجات زیادی در داخل کشور، این نوع کاغذ را تولید میکنند و در بازار عرضه مینمایند، بنابراین، مشتریان میتوانند بسته به نیازشان، از این محصول بهره ببرند.
ویژگیهای چسب مناسب برای کارتنسازی
برای انتخاب چسب مناسب در ساخت کارتن، باید به چند ویژگی کلیدی توجه کرد. این ویژگیها شامل موارد زیر هستند:
1. قدرت چسبندگی
چسب مورد استفاده باید بتواند اتصالات محکم و پایداری را بین قطعات کارتن ایجاد کند. چسبهایی با قدرت چسبندگی بالا، برای کارتنهای سنگین و بستهبندیهای باکیفیت انتخاب مناسبی هستند.
2. مقاومت در برابر رطوبت
یکی از چالشهای مهم در تولید کارتن، مقاومت در برابر رطوبت است. چسبهایی که در برابر رطوبت مقاومت کافی ندارند، باعث باز شدن کارتنها و خسارت به محصولات میشوند. به همین دلیل، انتخاب چسبهای مقاوم در برابر رطوبت، بهویژه در مناطق مرطوب یا در شرایط حمل و نقل دریایی ضروری است.
3. زمان خشک شدن
زمان خشک شدن چسب نیز عامل مهمی در فرایند تولید کارتن است. چسبهایی که به سرعت خشک میشوند، موجب افزایش سرعت تولید و کاهش زمان انتظار برای بستهبندی محصولات میشوند.
نکات کلیدی در استفاده از چسبهای کارتن سازی
استفاده از چسب در فرایند کارتنسازی نیازمند رعایت برخی نکات است تا بهترین نتیجه حاصل شود. در ادامه به برخی از این نکات اشاره میکنیم:
1. مقدار استفاده از چسب
استفاده از مقدار مناسب چسب اهمیت بسیاری دارد. مصرف بیش از حد چسب باعث افزایش هزینههای تولید و هدر رفتن مواد میشود، در حالی که مصرف کم چسب ممکن است به کاهش استحکام کارتن منجر شود.
2. کیفیت سطح کارتن
برای بهبود چسبندگی چسب به سطح کارتن، بهتر است سطوح مورد نظر تمیز و خشک باشند. وجود گرد و غبار یا رطوبت روی سطح کارتن میتواند از کیفیت چسبندگی بکاهد.
3. فشار مناسب در حین چسباندن
اعمال فشار مناسب پس از استفاده از چسب کارتنسازی، میتواند به بهبود اتصالات کمک کند. این کار باعث میشود چسب به طور یکنواخت در سطح کارتن پخش شود و اتصالات محکمتری ایجاد گردد.
لطفا نظر و سوالات خودتون را با ما در مورد این مقاله به اشتراک بگذارید جهت اپدیت بعدی و کاربردی تر شدن آن، متشکرم.



